İçsel ve Dışsal Motivasyon

İçsel ve dışsal motivasyon, bir davranışın içsel ilgi, merak ve doyumdan mı yoksa dışarıdan gelen ödül, ceza veya baskıdan mı kaynaklandığını ayırt eden iki temel motivasyon türüdür.

Bu ayrım, motivasyon psikolojisinde özellikle öz belirleme kuramı çerçevesinde sıkça ele alınır. İçsel motivasyon, bir etkinliği kendi içinde keyifli ve anlamlı bulduğumuz için yaptığımızda devreye girer. Dışsal motivasyon ise davranışın bir sonuca, örneğin ödüle, nota, övgüye veya cezadan kaçınmaya yönelik olduğu durumları kapsar.

İçsel motivasyon

İçsel motivasyonla yapılan bir etkinlikte kişi, dış bir ödül olmasa bile etkinliğin kendisinden doyum alır. Merakla bir konuyu öğrenmek ya da keyif aldığı için bir enstrüman çalmak buna örnektir. Öz belirleme kuramına göre özerklik, yeterlilik ve aidiyet duygularının desteklenmesi içsel motivasyonu güçlendirir.

Dışsal motivasyon

Dışsal motivasyonda davranış bir araçtır ve dışarıdan gelen bir sonuca yöneliktir. Maaş için çalışmak ya da ceza almamak için kurallara uymak örnek verilebilir. Dışsal motivasyon işlevsizdir denemez; pek çok önemli davranış dışsal nedenlerle başlar. Önemli olan, dışsal düzenlemelerin zamanla kişinin değerleriyle ne ölçüde bütünleştiğidir.

İkisi arasındaki ilişki

• İçsel ve dışsal motivasyon kesin sınırlarla ayrılmaz, bir süreklilik üzerinde yer alır
• Anlamlı dışsal nedenler zamanla içselleştirilebilir
• Bazı durumlarda dışarıdan verilen ödüllerin var olan içsel ilgiyi azaltabileceği öne sürülmüştür
• Özerklik desteği motivasyonun niteliğini güçlendirir

Sıkça Sorulan Sorular

İçsel motivasyon dışsal motivasyondan her zaman daha mı iyidir?
İçsel motivasyon genellikle daha sürdürülebilir ve doyurucu kabul edilir, ancak dışsal motivasyon da işlevseldir. Çoğu davranış her ikisinin bir karışımıyla yürür; önemli olan dengedir.

Ödül vermek motivasyonu zedeler mi?
Bazı çalışmalar, var olan içsel ilgi söz konusuyken kontrol edici ödüllerin bu ilgiyi azaltabileceğini öne sürer. Ancak bu etki koşullara bağlıdır ve her durumda geçerli değildir.

Bu içerik bilgilendirme amaçlıdır, tıbbi tanı veya tedavi yerine geçmez.