Psikolojik danışmanlık merkezi açma şartları 2026 itibarıyla tek bir listeye sığmaz, çünkü "hangi merkezi" açabileceğiniz taşıdığınız unvana bağlıdır. Net cevap şudur: kendi adına bağımsız bir sağlık birimi (Sağlık Meslek Hizmet Birimi) açma yetkisi mevzuatta yalnızca klinik psikolog unvanına tanınmıştır; lisans mezunu psikolog kendi adına böyle bir birim açamaz, ancak ruhsatlı bir birimde çalışabilir. PDR mezunu ise Milli Eğitim Bakanlığı çatısındaki merkezleri, aile danışmanları da Aile ve Sosyal Hizmetler Bakanlığına bağlı merkezleri açar. Bu yazı, kimin neyi açabildiğini, ruhsat sürecini, mekan şartlarını ve mevzuatın hareketli noktalarını doğrulanmış kaynaklara dayanarak açıklar.
Kısaca (BLUF): Bu rehber, ruh sağlığı profesyonelleri için psikolojik danışmanlık merkezi açma şartlarını bir araya getirir. Clinisyn, Türkiye'de ruh sağlığı uzmanlarına yönelik bir klinik yönetim SaaS'ıdır ve bu içerik bilgilendirme amaçlıdır; reklam ya da hukuki tavsiye değildir. Madde, tarih ve sayılar birinci el mevzuat kaynaklarından alınmış, belirsiz noktalar "(güncel durumu teyit edin)" ifadesiyle işaretlenmiştir.
Türkiye'de ruh sağlığı hizmeti tek bir bakanlığın çatısı altında değildir. Sağlık Bakanlığı (klinik psikolog), Milli Eğitim Bakanlığı (PDR / psikolojik danışman) ve Aile ve Sosyal Hizmetler Bakanlığı (aile danışmanı, sosyal hizmet uzmanı) ayrı ayrı düzenleme yapar. Hangi bakanlığa bağlı olduğunuz, açabileceğiniz merkezin türünü ve yetkilerinizi belirler.
Bu nedenle "psikolojik danışmanlık merkezi" tek bir hukuki tür değildir. Aynı binada yan yana odalarda oturan iki ruh sağlığı uzmanı, taşıdıkları diplomaya göre farklı bakanlıklara bağlı ve farklı yetkilere sahip olabilir. İlk adım, açmak değil, kendinizi mevzuat haritasına oturtmaktır.
Önemli ayrım: Mevzuat açısından "psikolog" ve "klinik psikolog" aynı şey değildir. Kendi adına bağımsız sağlık birimi açma yetkisi yalnızca klinik psikologdadır. Bu çizgi, merkez açma kararının tamamını belirleyen ilk eşiktir.
Aşağıdaki tablo, beş unvanı bağlı bakanlık, açabileceği birim ve birincil mevzuat dayanağıyla bir arada gösterir. En güncel iki değişiklik: PDR merkezi 3 Ocak 2025 (Resmî Gazete 32771); sağlık meslek hizmet birimi 29 Mart 2025 (Resmî Gazete 32856). Tüm dayanaklar 2026 itibarıyla yürürlüktedir.
| Unvan | Bağlı Bakanlık | Açabileceği Birim | Birincil Dayanak |
|---|---|---|---|
| Klinik Psikolog | Sağlık Bakanlığı | Sağlık Meslek Hizmet Birimi (ruhsat: İl Sağlık Müdürlüğü) | 1219 sk. Ek Md.13 + Yönetmelik RG 32856 (29.03.2025) |
| Psikolog (lisans) | Sağlık Bakanlığı | Bağımsız birim açamaz; ruhsatlı klinik psikolog yanında veya kurumda çalışır | 1219 sk. Ek Md.13 + Yönetmelik Md.4 |
| PDR / Psikolojik Danışman | Milli Eğitim Bakanlığı | Rehberlik ve Psikolojik Danışma Merkezi / Özel Eğitim ve Rehabilitasyon Merkezi | MEB ÖÖK Yön. değişikliği RG 32771 (03.01.2025) + 5580 sk. |
| Aile Danışmanı | Aile ve Sosyal Hizmetler Bakanlığı | Aile Danışma Merkezi | Yönetmelik RG 28401 (04.09.2012) |
| Sosyal Hizmet Uzmanı | Aile ve Sosyal Hizmetler Bakanlığı | Özel sosyal hizmet kuruluşu (bağımsız serbest ofis tanımı yok) | 2828 sk. Md.34 |
Bu tablodaki her satırın altında ayrı şartlar vardır. Aşağıdaki bölümler, en sık sorulan üç yolu (klinik psikolog, lisans psikolog, PDR / aile danışmanı) tek tek açar.
Kendi adına bağımsız hizmet birimi açabilen tek psikoloji kökenli unvan klinik psikologdur. Dayanağı 1219 sayılı Kanun'un Ek Madde 13 hükmüdür. Bu madde, 1219 sayılı Kanun'a 6225 sayılı Kanun'un 9. maddesiyle eklenmiş ve 26 Nisan 2011 tarihli, 27916 sayılı Resmî Gazete'de yayımlanmıştır.
Not: Bazı kaynaklar bu düzenlemeyi 2014 tarihli 6514 sayılı Kanun'a bağlar; bu atıf yanlıştır. Tanım ve yetki sınırının kendisi doğru olmakla birlikte ekleyen kanun 6225 sayılı Kanun'dur.
1219 Ek Madde 13'ün (a) bendine göre klinik psikolog şu yollardan biriyle olunur:
Buradan çıkan kritik sonuç: yalnız lisans mezunu psikolog veya yalnız PDR mezunu, kendi adına bağımsız birim açamaz. Unvan, diplomanın adına değil mevzuatın tanımladığı eğitim yoluna bağlıdır. "Uygulamalı psikoloji" gibi bir yüksek lisans tek başına klinik psikolog unvanı vermez.
Sahada yaygın bir yanlış, klinik psikoloğun açtığı yere "muayenehane" denmesidir. 1219 sayılı Kanun çerçevesinde "muayenehane" terimi tabip ve diş tabibine ayrılmıştır. Bir ruh sağlığı uzmanının açacağı yerin yasal adı Sağlık Meslek Hizmet Birimi (SMHB)'dir.
Bu birimi düzenleyen yönetmeliğin tam adı "Sağlık Meslek Mensuplarının Serbest Meslek İcrası Hakkında Yönetmelik"tir (Resmî Gazete 29 Mart 2025, Sayı 32856).
Klinik psikoloğun yetkisi sınırsız değildir. İki kuralı birlikte okumak gerekir.
| Durum | Klinik psikolog yetkisi | Dayanak |
|---|---|---|
| Hastalık dışı (psikoterapi, destek) | Bağımsız uygulayabilir | 1219 Ek Md.13 |
| Hastalık / tedavi hizmeti | Hekim tanısı ve yönlendirmesine bağlı | Yönetmelik Md.16 |
| Tanı koyma, reçete, tıbbi müdahale | Yetki yok | Yönetmelik Md.16 |
Doğru çerçeve şudur: hastalık dışı durumlarda bağımsız, uluslararası tanı sistemlerinde hastalık olarak tanımlı durumlarda ise hekim zincirine bağlı. Bu iki kural çelişmez, birbirini tamamlar.
Klinik psikolog SMHB başvurusu, 29 Mart 2025 tarihli ve 32856 sayılı yönetmeliğin Madde 6 ve Madde 8 hükümleriyle idari sürelere bağlanmıştır. Başvuru doğrudan İl Sağlık Müdürlüğüne yapılır; ayrı bir valilik onay adımı yoktur.
Dikkat: 10 ve 30 günlük süreler takvim günü değil iş günü sayılır; hafta sonu ve resmî tatiller bu sürenin dışındadır, yani takvimde daha uzun bir döneme yayılır.
Sahada dile getirilen "ruhsat süreci 2-6 hafta sürer" bilgisi birincil bir mevzuat hükmü değil, sektör yorumudur ve tek kaynağa dayanır; kesin süre değil tahmin olarak değerlendirin (güncel durumu teyit edin).
Mekan şartları, ruhsat sürecinin en somut ve en sık takılınan kısmıdır. Bir yeri kiralamadan önce metrekareyi ve oda düzenini doğru kurmak, sonradan tadilat ve gecikme maliyetinden korur. Yönetmeliğin 11. maddesi temel ölçüleri belirler.
| Mekan / unsur | Asgari şart |
|---|---|
| Uygulama (görüşme) odası | En az 10 m2, oda içinde lavabo zorunlu |
| Bekleme salonu | En az 8 m2 (sekreter/danışma alanı olarak da kullanılabilir) |
| Her ilave uygulama odası | Bekleme salonuna +5 m2 eklenir |
| Tuvalet | Bekleme salonuyla bağlantılı, el yıkama bölümlü, engelli kullanımına uygun |
| Ölçü toleransı | Asgari ölçülerde %10'a kadar sapmaya izin verilir |
%10 tolerans bir hedef değil, son çare niteliğinde bir esnekliktir. Mekanı baştan tam asgari ölçülere göre planlamak en güvenli yoldur; sapmanın kabul edilip edilmeyeceği yerinde inceleme komisyonunun değerlendirmesine tabidir.
Oda içi lavabo belirsizliği (güncel durumu teyit edin): Bazı kaynaklar "Danıştay oda içi lavabo şartını durdurdu" der; bu büyük olasılıkla bir karıştırmadır. Danıştay 10. Dairesi'nin yürütmeyi durdurma kararı lavabo maddesine değil, geçiş süresine (Geçici Madde 1/3) ilişkindir. Oda içi lavabo şartı yürürlükte görünmektedir. Yine de tadilata başlamadan önce başvuru tarihinizdeki güncel durumu İl Sağlık Müdürlüğünden yazılı teyit ettirin.
Sahada sık duyulan "konutta açılamaz, kat maliklerinin oybirliği şart" söylemi SMHB için çoğu zaman yanlıştır. 634 sayılı Kat Mülkiyeti Kanunu Madde 24, klinik/poliklinik niteliğinde olmayan muayenehaneleri yasak kapsamı dışında tutar. Bu yorum, Anayasa Mahkemesi'nin E.2006/159, K.2010/47 sayılı kararıyla da uyumludur. Ancak binanın yönetim planı mesken bölümlerde işyeri kullanımını ayrıca kısıtlayabilir; mekan seçiminden önce yönetim planını ve tapu kütüğündeki niteliği kontrol edin.
Net cevap: hayır, kendi adına bağımsız bir sağlık birimi açamaz. 29 Mart 2025 tarihli, 32856 sayılı yönetmeliğin Madde 4 tanımına "sağlık meslek hizmet birimi" açabilecek meslek mensupları arasında yalnızca klinik psikolog alınmış, yalın "psikolog" (lisans mezunu) bu tanıma dahil edilmemiştir.
Lisans mezunu ruh sağlığı profesyoneli için üç meşru yol vardır:
Güncel durumu teyit edin: Bu düzenleme Türk Psikologlar Derneği (TPD) tarafından dava edildi. Danıştay 10. Dairesi, yönetmeliğin geçiş hükmü (Geçici Madde 1/3) hakkında yürütmeyi durdurma kararı verdi. Bu nedenle lisans psikoloğunun statüsü hukuki olarak hareketli bir zemindedir; eyleme geçmeden önce güncel durumu doğrulayın. Davalar sürerken dahi, lisans diplomasıyla bağımsız SMHB açma yolu açılmış değildir.
Mevzuatta PDR mezununun açabileceği, klinik veya yetişkin psikoterapi odaklı müstakil bir "danışmanlık merkezi" modeli bulunmamaktadır. PDR / psikolojik danışman mezununun önündeki resmî yollar eğitim ve özel eğitim eksenlidir:
Önemli sınır: Rehberlik ve Psikolojik Danışma Merkezi ile ÖERM, eğitsel ve gelişimsel rehberlik hizmeti sunar. Psikoterapi yetkisi 1219 Ek Madde 13 uyarınca klinik psikolog ve hekimin alanında kalır.
Aile danışma merkezi, kendine özgü ayrıntılı bir yönetmeliğe tabidir. Yürürlükteki temel metin "Gerçek Kişiler ve Özel Hukuk Tüzel Kişileri ile Kamu Kurum ve Kuruluşlarınca Açılacak Aile Danışma Merkezleri Yönetmeliği"dir (Resmî Gazete 4 Eylül 2012, Sayı 28401).
Merkezi kimler açabilir? Gerçek kişiler, özel hukuk tüzel kişileri ve kamu kurum ve kuruluşları (Madde 5).
Aile danışmanı kim olabilir? Madde 14'e göre şu 7 alandan birinde 4 yıllık lisans şarttır: sosyal hizmet, psikoloji, sosyoloji, PDR, tıp, hemşirelik, çocuk gelişimi. Bu lisansa ek olarak 450 saatlik aile danışmanlığı sertifika eğitimi gerekir.
| Bileşen | Süre |
|---|---|
| Teorik eğitim | en az 300 saat |
| Uygulamalı eğitim | en az 150 saat |
| (Uygulamalının içindeki süpervizyon) | en az 30 saat |
| Toplam | 450 saat |
Aile danışmanlığı alanında yüksek lisans veya doktora yapmış olanlar, bu 450 saatlik sertifikadan muaftır.
Merkez açarken en çok gözden kaçan ama en sert yaptırımlı alan tanıtım rejimidir. Dayanağı "Sağlık Hizmetlerinde Tanıtım ve Bilgilendirme Faaliyetleri Hakkında Yönetmelik"tir (Resmî Gazete 12 Kasım 2025, Sayı 33075) ve klinik psikolog dahil tüm sağlık meslek mensuplarını kapsar.
Önemli: Google ya da Meta'nın reklam politikasına uygun olmak, Bakanlık mevzuatına uygun olduğunuz anlamına gelmez. İki ayrı kurallar dünyası vardır ve her ikisinden de sorumlusunuz.
Birimi açmak tek seferlik bir işlem değildir. SMHB Yönetmeliği Madde 22'ye göre her birim yılda en az bir kez olağan denetime tabidir; denetim usulü ve yaptırımlar 17 Kasım 2023 tarihli, 32372 sayılı Özel Sağlık Tesislerinin Denetimi Hakkında Yönetmeliğe bağlanmıştır.
Yetkisiz icra ise idari değil cezai sorumluluk doğurur. 1219 Ek Madde 13'ün son fıkrasına göre, unvanı yetkisiz takınan veya bu işi belgesiz yapan kişiye 1 yıldan 3 yıla kadar hapis ve 200 günden 500 güne kadar adli para cezası uygulanır.
Sahada dolaşan "beş kademeli yaptırım tablosu" diye somut bir mevzuat hükmü bulunmamaktadır; mevzuatta yaptırım türleri listesi ve "iki uyarı + üçüncüde sonuç" kademelenmesi vardır.
"Süre bitti, hakkım yandı" söylemi doğru değildir. Geçici Madde 1/3 ile mevcut işyerleri için bir uyum süresi öngörülmüş, 15 Ağustos 2025 değişikliğiyle (RG 32987) son tarih 31 Aralık 2025'e bağlanmıştı. Ancak Danıştay 10. Dairesi bu geçiş hükmünün yürütmesini durdurmuştur.
Güncel durumu teyit edin: Yürütmenin durmasının ardından son tarihin fiilen 31 Aralık 2026'ya kaydığı yönündeki bilgi ikincil kaynağa dayanır ve birinci el Resmî Gazete metniyle doğrulanmamıştır. Tarihi kesin kabul etmeyin; başvuru öncesinde İl Sağlık Müdürlüğünden yazılı ve güncel teyit alın.
Lisans mezunu psikolog, kendi adına bağımsız bir Sağlık Meslek Hizmet Birimi açamaz. 29 Mart 2025 tarihli yönetmeliğin Madde 4 tanımına yalnızca klinik psikolog alınmıştır. Lisans psikoloğu ruhsatlı bir klinik psikolog yanında veya bir kurumda çalışan statüsünde hizmet verebilir.
Klinik psikolog kendi adına bağımsız birim açabilir, ancak bunun yasal adı "muayenehane" değildir. "Muayenehane" terimi 1219 sayılı Kanun'da tabip ve diş tabibine ayrılmıştır. Klinik psikoloğun açtığı yerin yasal adı Sağlık Meslek Hizmet Birimi (SMHB) olup ruhsatı İl Sağlık Müdürlüğü düzenler.
Yönetmelikte net süreler iş günü olarak tanımlıdır: eksiklik bildirimi 10 iş günü, eksiklik giderme 30 iş günü, yerinde inceleme başvurudan itibaren en geç 30 iş günü. "2-6 hafta" gibi toplam süreler mevzuat hükmü değil sektör tahminidir; güncel durumu teyit edin.
SMHB özelinde hayır. Yönetmeliğin Madde 5 hükmüne göre tüzel kişiler (şirketler) sağlık meslek hizmet birimi açamaz; ruhsat yalnızca gerçek kişi sağlık meslek mensubuna düzenlenir. Aynı unvana sahip en fazla 3 kişi müşterek birim açabilir, her biri için ayrı ruhsat ve ayrı oda gerekir.
PDR mezununun açabileceği müstakil yetişkin psikoterapi merkezi mevzuatta tanımlı değildir. PDR mezunu MEB Özel Eğitim ve Rehabilitasyon Merkezi veya Rehberlik ve Psikolojik Danışma Merkezi açabilir; bunlar eğitsel/gelişimsel hizmet sunar, klinik psikoterapi yetkisi vermez.
Aile danışma merkezini gerçek kişiler, özel hukuk tüzel kişileri ve kamu kurumları açabilir (RG 28401, Madde 5). Aile danışmanı olmak için 7 uygun lisans alanından birinde 4 yıllık diploma ve 450 saatlik sertifika eğitimi gerekir; alanda yüksek lisans/doktora yapanlar sertifikadan muaftır.
Merkezinizi açtıktan sonra asıl iş başlar: randevu, danışan kaydı, seans takibi ve mevzuata uygun kayıt düzeni. Bu süreci tek tek kontrol etmek için işini kurma rehberi e-kitabımızı indirebilir, klinik yönetimini tek yerden toplamak için Clinisyn'i 7 gün ücretsiz deneyebilirsiniz. Clinisyn, ruh sağlığı profesyonelleri için randevu, danışan ve seans yönetimini bir araya getiren bir klinik yönetim platformudur.
Bu içerik bilgilendirme amaçlıdır, hukuki tavsiye değildir. Madde ve tarihler doğrulanmış kaynaklardan alınmıştır; "(güncel durumu teyit edin)" notu taşıyan ve dava nedeniyle hareketli olan noktaları başvuru öncesinde İl Sağlık Müdürlüğünüzden yazılı olarak doğrulayın.
Ücretsiz e-kitap
Kendi İşini Kur
Bu konunun tamamını sıralı kontrol listesiyle e-postanıza gönderelim.
