Kumar Bağımlılığı

Kumar bağımlılığı (patolojik kumar oynama), kişinin kumar oynama davranışı üzerindeki denetimini yitirdiği, kumara yaşamında giderek daha fazla öncelik verdiği ve maddi, ruhsal ya da toplumsal olumsuz sonuçlarına rağmen bu davranışı sürdürdüğü bir davranışsal bağımlılık biçimidir. Dünya Sağlık Örgütü'nün ICD-11 sınıflandırmasında "kumar bozukluğu" olarak tanımlı bir ruh sağlığı durumudur.

Ara sıra eğlence amaçlı kumar oynamaktan farklı olarak bağımlılıkta davranış bir seçim olmaktan çıkar; kişi durmak istese de denetimini kaybeder. Bu içerik genel bilgilendirme amaçlıdır ve bir tanı aracı değildir.

Belirtiler

Aşağıdaki belirtiler görülebilir; ancak bu liste kendi kendine tanı koymak için değildir. Kesin tanı için bir uzmana başvurmak gerekir.

• Aynı heyecanı yakalamak için giderek daha yüksek miktarlarla kumar oynama ihtiyacı
• Kumarı azaltma ya da bırakma girişimlerinin başarısız olması
• Kumar oynamadığında huzursuzluk, gerginlik ya da sinirlilik
• Sıkıntı, kaygı ya da çaresizlik hissinden kaçmak için kumara yönelme
• Kaybedilen parayı geri kazanmak için tekrar tekrar kumara dönme ("kayıp kovalama")
• Kumarın boyutunu yakınlarından gizleme ya da yalan söyleme
• Kumar yüzünden ilişkilerin, işin veya eğitim fırsatlarının zarar görmesi
• Maddi sıkıntıyı kapatmak için borçlanma ya da başkalarına başvurma

Nedenler ve risk faktörleri

Kumar bağımlılığının tek bir nedeni yoktur; biyolojik, psikolojik ve çevresel etkenlerin birlikte rol oynadığı düşünülür. Beynin ödül sistemindeki işleyiş, genetik yatkınlık, dürtüsellik ve erken yaşta kumarla tanışma katkıda bulunabilir. Depresyon, kaygı bozuklukları, madde kullanımı ve stresli yaşam olayları riski artırabilir. Çevrimiçi kumarın kolay erişilebilir olması ve süreklilik göstermesi de riski büyütebilir.

Tanı süreci

Tanı yalnızca bir ruh sağlığı uzmanı ya da hekim tarafından, kişinin öyküsü, davranış örüntüsü ve işlevselliği üzerindeki etkisi değerlendirilerek konur. ICD-11 gibi tanı kriterleri, belirtilerin süresini ve yaşama olan etkisini dikkate alır. İnternetteki testler yalnızca farkındalık için yol gösterici olabilir; tanı yerine geçmez.

Tedavi yaklaşımları

Kumar bağımlılığı tedavi edilebilir bir durumdur. Bilişsel davranışçı terapi, kumara ilişkin çarpık düşünceleri fark etmeye ve tetikleyicilerle baş etmeye odaklanır; en çok kanıt desteği olan yaklaşımlardan biridir. Motivasyonel görüşme, değişime hazır olmayı güçlendirir. Grup terapileri ve akran destek toplulukları da işe yarayabilir. Eşlik eden depresyon, kaygı ya da başka bir durum varsa hekim gerektiğinde ilaç tedavisini değerlendirebilir. Finansal danışmanlık ve aile desteği tedaviyi tamamlar. Tedavi planı kişiye özel belirlenir.

Kendi kendine yardım ve baş etme

Kumara erişimi zorlaştırmak (kumar uygulamalarını silmek, çevrimiçi platformlarda kendini engelleme araçlarını kullanmak), parayı güvenilir bir yakının yönetmesini istemek, tetikleyici ortamlardan uzak durmak ve boş zamanı sağlıklı etkinliklerle doldurmak yardımcı olabilir. Bu adımlar destekleyicidir; ancak profesyonel yardımın yerini tutmaz.

Ne zaman uzmana başvurmalı?

Kumar davranışı denetimden çıkıyor, maddi kayıplara, borçlara ya da ilişki sorunlarına yol açıyorsa bir uzmana başvurmak önemlidir. Çaresizlik, umutsuzluk ya da yaşama son verme düşünceleri varsa bu acil bir durumdur.

Kendinize ya da bir başkasına zarar verme düşünceleriniz varsa bu acil bir durumdur. Vakit kaybetmeden 112 Acil hattını arayın ya da en yakın acil servise başvurun. Sağlık danışmanlığı için 182 SABİM hattından da destek alabilirsiniz.

Bu alanda deneyimli bir uzmanla görüşmek için uzman listemizi inceleyebilirsiniz.

Bu içerik genel bilgilendirme amaçlıdır; tıbbi tavsiye ya da tanı yerine geçmez. Belirtileriniz varsa kesin değerlendirme için bir ruh sağlığı uzmanına başvurun.