Ana içeriğe atla
0850 304 77 98 Sizi Arayalım

Kafamdaki felaket senaryolarını nasıl durdurabilirim?

Kafamdaki felaket senaryolarını nasıl durdurabilirim?

Uzman yanıtları (4)

Clinisyn Klinik EkibiEn iyi yanıt

Felaket senaryolarını durdurmanın ilk adımı, bu düşüncelerin kesin gerçekler değil, zihnin ürettiği olasılıklar olduğunu fark etmektir. En kötüyü hayal etme eğilimine psikolojide felaketleştirme denir; bu yaygın bir düşünce kalıbıdır ve üzerinde çalışılabilir.

Günlük yaşamda deneyebileceğiniz bazı yaklaşımlar:

  • Düşünceyi bir varsayım olarak ele almak ve gerçekten olma olasılığını sorgulamak
  • En kötü senaryonun yanı sıra en olası ve en iyi senaryoyu da yazmak
  • Dikkati ana getirmek için nefese ya da çevredeki somut nesnelere odaklanmak
  • Endişe için günde belirli bir zaman ayırıp, dışındaki zamanlarda düşünceyi nazikçe ertelemek

Bu yöntemler düşünceleri tamamen yok etmez; amaç onların üzerinizdeki gücünü azaltmaktır. Kendinizi bu düşüncelerden dolayı yargılamak yerine, zihninizin sizi korumaya çalıştığını hatırlamak rahatlatıcı olabilir. Bilişsel davranışçı yaklaşımlar bu tür düşünce kalıplarıyla çalışmada yaygın olarak incelenmiştir.

Felaket senaryoları günlük yaşamınızı, uykunuzu veya ilişkilerinizi belirgin şekilde zorlaştırıyorsa bir ruh sağlığı uzmanından destek almak faydalı olur. Yoğun çaresizlik ya da kendine zarar verme düşünceleri varsa bu acil bir durumdur; vakit kaybetmeden bir uzmana veya acil yardım hattına (Türkiye'de 112) ulaşın.

Bu içerik bilgilendirme amaçlıdır, tıbbi tanı veya tedavi yerine geçmez.

Zihniniz sadece felaket senaryolarına odaklı olmaz. Arka planda temel bir kaygı probleminiz varsa bu şekilde vücut bulmuş demektir. ☘️Zihin olası kötü ihtimallere odaklanıp sürekli felaket senaryoları üretiyorsa aslında bir savunma mekanizması uyguluyordur. Tehlike var diyordur aslında arka planda. Elbetteki senaryoları durdurmak çok önemli ama öncelikle sizi bu noktaya getiren sebepler silsilesine kulak vermek gerekir. Kaynağına inmek yani... ☘️Tabiki bu süreçte düşünce akışını esnetmemiz ve doğru düşünmeyi düşünmemiz gerekir. Sağlıksız düşünce geldiğinde bunu durdurabilmenin en etkili yollarından biri, o an dokunabildiğiniz , etkin duyabildiğiniz yada etkin koklayabildiğiniz nesnelere odaklanın ve önceden bunları belirleyin lütfen. Kaygıda olduğunuzu hissettiğiniz anda buradan çıkıp bu yönteme geçin. Örnek verelim isterseniz; Pencereden dışarı bakın. Göreceğiniz bir ağaç yada yeşillik odağınıza geçsin. Dışarıdaki yeşilliğe bakarken elinizdeki kahve fincanının sıcaklığını hissedin. Veee kahvenin kokusunu içinize çekin. Tabiki Şüketmeyide elden bırakmayın. Felaket senaryosu birden bilinçli bir yönelimle olumlu bir alana geçecektir. 🐞Sağlıcakla Kalınız Uzm Psk Ebru Adalı

Kafanızdaki senaryoları durdurmaya çalışmak hızla akan bir nehrin durmasını beklemek kadar imkansızdır. Sınırsız senaryo üretebilen beynin yapısını değiştirmeye insan olarak gücümüz yetmez. Bu noktada bizi rahatsız eden o senaryoların neden rahatsız ettiğini anlamak ve o senaryo üretimlerinin hangi durumlarda tekrarlandığını gözlemlemek önemlidir. Bu senaryolarla birlikte devam edebilmeyi ne kadar sağladığınıza ve işlevselliğinizi ne kadar koruyabildiğinize bakarak sizi destekleyecek becerileri hayatınıza kattığınızda senaryolar gitmese de onlara artık eskisi kadar korkunç, felaket olarak bakmadığınızı ve o senaryolar da varken günlük işlerinize devam edebildiğinizi gözlemleyeceksiniz.

Zihnimizin tehlike algıladığında en kötü olasılıklara odaklanıp felaket senaryoları üretmesi, savunma odaklı doğal bir mekanizmadır; ancak bu düşünceler birer kesin gerçeklik değil, yalnızca birer ihtimaldir. Bu döngüyü kırmak için öncelikle aklınızdan geçen senaryoyu bir kâğıda yazıp kendinize "Bu durumun gerçekleşme ihtimali yüzde kaç ve gerçekleşse bile başa çıkmak için hangi kaynaklara sahibim?" sorusunu sorarak düşüncelerinizi kanıt süzgecinden geçirebilirsiniz. Zihninizi geçmişin ya da geleceğin belirsizliğinden çıkarıp "şimdi"ye getirmek adına 5 duyunuzu harekete geçiren nefes ve topraklanma egzersizlerinden faydalanabilirsiniz. Eğer bu olumsuz düşünce akışı günlük işlevselliğinizi ve yaşam kalitenizi belirgin şekilde etkiliyorsa, Bilişsel Davranışçı Terapi (BDT) gibi kanıta dayalı yaklaşımlarla çalışan bir uzmandan profesyonel destek almanız en sağlıklı adım olacaktır.

İlgili konu

Anksiyete

Bu konuda içerik, test ve uzmanlar tek sayfada.

→

Anksiyete alanında bir uzmanla görüşmek ister misin?

Anksiyete uzmanları