Mizaç, kişinin doğuştan getirdiği, biyolojik temele dayanan ve erken dönemde gözlenebilen temel davranış ve duygusal tepki eğilimleridir; örneğin bir bebeğin sakinliğe ya da hassaslığa yatkınlığı gibi. Karakter ise bu temel üzerine, yaşam deneyimleri, öğrenme, kültür ve çevre etkisiyle zamanla şekillenen, değer ve alışkanlıkları da içeren daha geniş bir yapıdır.
Ayrımı şöyle özetlemek mümkün olabilir:
- Mizaç: görece sabit, doğuştan gelen, biyolojik temelli eğilimler.
- Karakter: deneyimle ve çevreyle gelişen, öğrenilmiş yönleri olan yapı.
- Kişilik: çoğu yaklaşımda mizaç ve karakterin birleşimini içeren genel kavram.
Psikolojide bu kavramlar farklı kuramlarda biraz değişik tanımlanabilir; kesin ve tek bir tanım yoktur ve farklı yazarlar mizaç ile karakter arasındaki sınırı farklı çizer. Yine de genel eğilim, mizacı doğuştan gelen ham malzeme, karakteri ise bu malzemenin yaşam içinde işlenmiş hali olarak görmektir. Bir benzetmeyle, mizaç bir müzik aletinin doğal tınısı gibiyse, karakter o aletle zamanla öğrenilen çalma biçimi gibidir. Mizaç "değişmez kader" anlamına gelmez; temel eğilimler üzerine kişi yaşam boyu yeni beceriler ve başa çıkma yolları geliştirebilir. Bu konu, gelişim ve kişilik psikolojisinin temel kavramlarından biridir.
Bu içerik bilgilendirme amaçlıdır, tıbbi tanı veya tedavi yerine geçmez.
