Flashback
Geçmiş bir travmatik anının, sanki yeniden o anda yaşanıyormuş gibi canlı biçimde geri gelmesi.
Eş anlamlılar
Flashback, geçmişte yaşanan travmatik bir anının, kişiye sanki o olay şu anda yeniden oluyormuş gibi canlı ve istemsiz biçimde geri gelmesidir.
Sıradan bir hatırlamadan farklı olarak flashbackte kişi olayın görüntülerini, seslerini, kokularını ya da bedensel duyumlarını yeniden deneyimleyebilir. Travma sonrası stres tepkilerinin sık görülen belirtilerinden biri olarak değerlendirilir ve genellikle bir tetikleyiciyle başlar.
Türleri
- Görsel flashback: olaya ait görüntülerin gözde canlanması
- Duygusal flashback: olaya ait yoğun duyguların nedeni belirsizmiş gibi yeniden yaşanması
- Bedensel flashback: ağrı, gerginlik gibi beden duyumlarının geri dönmesi
Belirtileri
Flashback sırasında kişi şimdiki an ile geçmiş arasındaki ayrımı geçici olarak yitirebilir. Kalp atışında hızlanma, korku, donup kalma ve çevreden kopma görülebilir. Süresi kişiden kişiye değişir.
Nasıl baş edilir?
Topraklanma teknikleri flashback anında en sık önerilen yaklaşımlardandır. Ayakların yere temasını hissetmek, çevredeki nesneleri yüksek sesle saymak ve yavaş nefes almak şimdiki ana dönmeye yardımcı olabilir. Yineleyen flashbackler için travma odaklı yaklaşımlarla bir ruh sağlığı uzmanından destek alınması önerilir.
Sıkça Sorulan Sorular
Flashback ile kötü bir anıyı hatırlamak aynı mı?
Hayır. Sıradan hatırlamada kişi geçmişte olduğunun farkındayken, flashbackte olay sanki şu anda yeniden yaşanıyor gibi deneyimlenir.
Flashback anında ne yapmalı?
Topraklanma teknikleriyle dikkati şimdiki ana yöneltmek, çevreyi adlandırmak ve yavaş nefes almak yardımcı olabilir.
Bu içerik bilgilendirme amaçlıdır, tıbbi tanı veya tedavi yerine geçmez.
İlgili konu
Travma ve TSSB
Test, içerik, soru-cevap ve uzmanlar tek sayfada.
İlgili durumlar
Doğum Travması Sonrası Stres
Doğum travması sonrası stres, zorlu ya da tehlikeli bir doğum deneyiminin ardından gelişebilen; yeniden yaşantılama, kaçınma ve aşırı uyarılmışlıkla belirgin travmatik stres tepkisidir.
Travmatik Yas (Travmatik Kayıp Sonrası Stres)
Ani, beklenmedik ya da şiddet içeren bir kayıptan sonra gelişen, yas ile travma belirtilerinin iç içe geçtiği yoğun ve sürekli bir tepkidir. Belirtilerini ve destek yollarını açıklıyoruz.
Çocukluk Çağı Travması
Çocukluk döneminde yaşanan istismar, ihmal veya örseleyici deneyimlerin, sonraki yaşamda ruhsal ve ilişkisel etkilerle kendini gösterdiği bir travma alanıdır. Etkilerini ve iyileşme yollarını açıklıyoruz.
Doğal Afet Sonrası Travma
Doğal afet sonrası travma, deprem, sel, yangın gibi afetlere maruz kalmanın ardından gelişen; yeniden yaşantılama, kaçınma ve aşırı uyarılmışlıkla belirgin travmatik stres tepkisidir.
İkincil Travmatik Stres
Başkalarının travmasına tanık olan ya da yardım eden kişilerde, travma sonrası stres belirtilerine benzer biçimde ortaya çıkabilen bir tükenme durumudur.
Depersonalizasyon ve Derealizasyon Bozukluğu
Kişinin kendine (depersonalizasyon) veya çevresine (derealizasyon) sürekli ya da yineleyici biçimde yabancılaşıp gerçek dışılık hissetmesiyle giden bir dissosiyatif bozukluktur.
Bu içerik bilgilendirme amaçlıdır ve profesyonel psikolojik veya tıbbi danışmanlığın yerine geçmez.