Travma ve TSSB
Travma sonrası stres, belirtileri ve EMDR gibi tedaviler.
Travma, kişinin baş etme kapasitesini aşan, güvenlik ve bütünlük duygusunu sarsan bir olay ya da deneyim sonrası ortaya çıkan derin etkiyi tanımlar. Travmatik bir yaşantının ardından zihin ve beden, olayı işlemeye ve anlamlandırmaya çalışır. Bu süreç kimi zaman kendiliğinden ilerler, kimi zaman ise sıkıntılı bir seyir izleyerek desteğe ihtiyaç duyar.
Travma nasıl etkiler?
Travmatik bir olayın ardından kişi, olayı istemsizce yeniden yaşayabilir (anılar, rüyalar), hatırlatan durumlardan kaçınabilir, sürekli tetikte ve gergin hissedebilir ya da duygularında ve düşüncelerinde değişimler yaşayabilir. Bu tepkiler, olağandışı bir olaya verilen olağan yanıtlar olarak anlaşılabilir. Zamanla azalmadıklarında ise destek almak değerlidir.
Sık görülen belirtiler
Travma sonrası yaşanabilen deneyimler şunlardır:
- İstem dışı gelen anılar ya da rahatsız edici rüyalar
- Olayı hatırlatan yer, kişi ya da durumlardan kaçınma
- Sürekli tetikte olma, kolay irkilme, uyku güçlüğü
- Duygusal uyuşukluk ya da kendini kopuk hissetme
İyileşme mümkündür
Travmanın etkileri kalıcı bir kader değildir. Güvenli bir ortamda, kişinin hızına saygı gösteren destekleyici bir çalışmayla, travmatik yaşantıların yükü hafifleyebilir. İyileşme, olayı unutmak değil; onu geçmişe ait, taşınabilir bir anıya dönüştürebilmektir.
Daha fazlası için
Travma ve TSSB farkındalık testine göz atabilir; ilgili içerikleri, kavramları ve rehberleri inceleyebilirsiniz. Sorularınız için soru-cevap bölümünü kullanabilir, ihtiyaç duyduğunuzda alanında deneyimli bir uzmana ulaşabilirsiniz.
Bu içerik yalnızca genel bilgilendirme amaçlıdır ve tıbbi tanı ya da tedavi yerine geçmez. Belirtilerin sizi zorluyorsa bir ruh sağlığı uzmanına başvurmanız önerilir.
İlgili testler
Tümü →Bu konu hakkında
Tümü →Doğum Travması Sonrası Stres
Doğum travması sonrası stres, zorlu ya da tehlikeli bir doğum deneyiminin ardından gelişebilen; yeniden yaşantılama, kaçınma ve aşırı uyarılmışlıkla belirgin travmatik stres tepkisidir.
Travmatik Yas (Travmatik Kayıp Sonrası Stres)
Ani, beklenmedik ya da şiddet içeren bir kayıptan sonra gelişen, yas ile travma belirtilerinin iç içe geçtiği yoğun ve sürekli bir tepkidir. Belirtilerini ve destek yollarını açıklıyoruz.
Çocukluk Çağı Travması
Çocukluk döneminde yaşanan istismar, ihmal veya örseleyici deneyimlerin, sonraki yaşamda ruhsal ve ilişkisel etkilerle kendini gösterdiği bir travma alanıdır. Etkilerini ve iyileşme yollarını açıklıyoruz.
Doğal Afet Sonrası Travma
Doğal afet sonrası travma, deprem, sel, yangın gibi afetlere maruz kalmanın ardından gelişen; yeniden yaşantılama, kaçınma ve aşırı uyarılmışlıkla belirgin travmatik stres tepkisidir.
İkincil Travmatik Stres
Başkalarının travmasına tanık olan ya da yardım eden kişilerde, travma sonrası stres belirtilerine benzer biçimde ortaya çıkabilen bir tükenme durumudur.
Depersonalizasyon ve Derealizasyon Bozukluğu
Kişinin kendine (depersonalizasyon) veya çevresine (derealizasyon) sürekli ya da yineleyici biçimde yabancılaşıp gerçek dışılık hissetmesiyle giden bir dissosiyatif bozukluktur.
İlgili rehberler
Tümü →Travma Sonrası Nasıl İyileşilir
Travma sonrası iyileşme sürecinde güvende hissetme, destek alma ve kaçınmayı azaltma gibi adımların nasıl yardımcı olduğunu anlatıyoruz.
TSSB ile Baş Etme
Travma sonrası stres bozukluğuyla baş ederken tetikleyicileri tanımayı, topraklanma tekniklerini ve güvenli bir rutin kurmayı adım adım anlatıyoruz.
İlgili yazılar
Tümü →Travma ve Yas Rehberi: Anlamak, Başa Çıkmak ve İyileşmek (2026)
Travma ve yas konusunda halka yönelik kapsayıcı rehber. Travmanın ne olduğunu, travma sonrası stres bozukluğu belirtilerini, çocukluk ve karmaşık travmayı, yasın doğasını ve süreçlerini, uzamış yası, bilimsel temelli iyileşme yollarını (travma odaklı terapi, EMDR), kendine şefkati, yakına nasıl destek olunacağını ve ne zaman uzmana başvurulacağını sıcak ve klinik-doğru bir dille anlatır.
Travma Sonrası Stres Bozukluğu (TSSB) Nedir, Belirtileri Nelerdir?
Travma sonrası stres bozukluğu (TSSB), hayatı tehdit eden ya da çok sarsıcı bir olayın ardından gelişebilen bir ruhsal tepkidir; yeniden yaşantılama, kaçınma, biliş-duygudurum değişiklikleri ve aşırı uyarılma olmak üzere dört belirti kümesiyle tanınır ve uygun tedaviyle iyileşme mümkündür.
Yas Süreci ve Aşamaları: Dürüst Bir Rehber
Yas, bir kaybın doğal ve son derece kişisel tepkisidir; bilinen 5 aşama modeli bir harita değil, kaba bir benzetmedir ve aşamalar herkeste aynı sırayla ya da hiç yaşanmayabilir. Bu yazı yasın gerçek görünümlerini, ne kadar sürebileceğini ve ne zaman destek gerektiğini dürüstçe anlatır.
İlgili terimler
Tümü →İkincil Travma
Bir başkasının yaşadığı travmaya yakından tanık olma ya da hikâyesine maruz kalma sonucu gelişen dolaylı travma tepkisi.
Ertelenmiş Yas
Bir kaybın hemen ardından yaşanmayan, bastırılan ya da geciken yas tepkilerinin sonradan ortaya çıkması durumu.
Co-regülasyon
Bir kişinin duygusal durumunu, güvenli ve sakin bir başkasının varlığı ve desteğiyle düzenleyebilmesi süreci.
Gevşeme Teknikleri
Bedeni ve zihni bilinçli olarak sakinleştirerek stres, kaygı ve aşırı uyarılmayı azaltmayı amaçlayan uygulamalar bütünü.
Topraklanma (Grounding)
Dikkati şimdiki ana ve bedene yönelterek yoğun duygu ya da dissosiyasyon anında gerçeklikle bağı güçlendiren teknikler.
Asiri Tetikte Olma (Hipervijilans)
Sürekli tehlike beklenir gibi aşırı uyanık, tetikte ve çevreyi tarayan bir uyarılmışlık hali.
Sık sorulan sorular
Tümü →Geçmişteki travmayı konuşmak iyileşmeye yardım eder mi yoksa zarar mı verir?
1 uzman yanıtı
Travma yaşamak için mutlaka büyük bir felaket mi gerekir?
1 uzman yanıtı
Akut stres bozukluğu ile TSSB arasındaki fark nedir?
1 uzman yanıtı
Travmatik bir olaydan sonra kendimi sürekli uyuşmuş ve kopuk hissediyorum, bu normal mi?
1 uzman yanıtı
Çocuklukta yaşanan travmalar yetişkinlikte etkisini gösterir mi?
1 uzman yanıtı
Travma sonrası stres bozukluğu (TSSB) belirtileri nelerdir?
1 uzman yanıtı
Bu konuda uzmanlar
Tümü →
Travma ve TSSB konusunda bir uzmanla görüşmek ister misin? Alanında deneyimli uzmanlara ulaş.
Uzman bul