Kısmi Dissosiyatif Kimlik Bozukluğu
Baskın bir kimlik korunurken bir ya da daha çok farklı kimlik durumunun zaman zaman kişinin işlevlerine müdahale etmesiyle belirgin bir dissosiyatif bozukluktur.
Belirtiler
Tedavi yaklaşımları
Kısmi dissosiyatif kimlik bozukluğu, kişide birden fazla kimlik durumu bulunmakla birlikte, günlük yaşamı sürdüren baskın bir kimliğin çoğunlukla korunduğu bir dissosiyatif bozukluktur. Burada diğer kimlik durumları tam olarak kontrolü ele almaz; bunun yerine zaman zaman kişinin düşünce, duygu ve davranışlarına müdahale eder.
Bu durum, kimlik durumlarının sıklıkla kontrolü ele aldığı dissosiyatif kimlik bozukluğundan bu yönüyle ayrılır. Kişi, kendine ait gibi hissetmediği düşünceler, dürtüler ya da eylemler yaşayabilir. Dissosiyatif bozukluklar çoğunlukla erken dönem ve tekrarlayan travmayla ilişkilendirilir. Bu durum tıbbi sınıflandırma sistemlerinde tanımlıdır (ICD-11, kod 6B65). Tanı yalnızca bir uzman tarafından konur.
Belirtileri
Belirtiler kimlik durumlarının müdahaleleri çevresinde toplanır. Başlıca belirtiler şunlardır:
- Günlük yaşamı sürdüren baskın bir kimliğin korunması
- Bir veya daha fazla farklı kimlik durumunun varlığı
- Bu kimlik durumlarının düşünce ve davranışa zaman zaman müdahale etmesi
- İstem dışı, kendine ait hissedilmeyen düşünce, duygu veya eylemler
- Bellekte boşluklar ve süreksizlik hissi
- Kendine yabancılaşma ve kopukluk duygusu
- Bu durumun yarattığı sıkıntı ve işlev kaybı
Nedenleri
Dissosiyatif bozuklukların gelişiminde çoğunlukla erken dönemde yaşanan, tekrarlayan ve zorlayıcı travmatik deneyimler önemli bir yer tutar. Dissosiyasyon, dayanılması güç yaşantılar karşısında zihnin geliştirdiği bir baş etme ve kopma biçimi olarak anlaşılır. Bu etkenler kişiden kişiye farklı ağırlıkta etkili olur; bu nedenle değerlendirme dikkatle yapılmalıdır.
Tanı nasıl konur?
Tanı yalnızca bu alanda deneyimli bir ruh sağlığı uzmanı tarafından, dikkatli ve zaman alan bir değerlendirmeyle konur. Belirtilerin başka ruhsal ya da tıbbi durumlarla daha iyi açıklanmadığının belirlenmesi önemlidir. Bu karmaşık tablo, yalnızca uzman değerlendirmesiyle ayırt edilebilir; kişiye kendi kendine etiket koymak doğru değildir.
Tedavi yaklaşımları
Kısmi dissosiyatif kimlik bozukluğu ele alınabilir bir durumdur. Tedavi genellikle önce güvenlik ve istikrarın sağlanmasına, ardından travmatik yaşantıların aşamalı ve güvenli biçimde işlenmesine dayanır. Topraklama ve duygu düzenleme teknikleri, kişinin günlük yaşamda daha bütünleşmiş hissetmesini destekler. Eşlik eden travma, kaygı ya da depresyonun değerlendirilmesi önemlidir. Tedavi planı danışana özel olarak belirlenir.
Ne zaman uzmana başvurmalı?
Kendine ait hissedilmeyen düşünce ve eylemler, bellek boşlukları ve kopukluk hissi yaşamı kısıtlıyorsa bu alanda deneyimli bir uzmana başvurmak önemlidir. Erken ve uygun destek, kişinin güvenli biçimde toparlanmasına yardımcı olabilir.
Bu içerik bilgilendirme amaçlıdır, tıbbi tanı veya tedavi yerine geçmez.
İlgili konu
Dissosiyatif Bozukluklar
Test, içerik, soru-cevap ve uzmanlar tek sayfada.
İlgili durumlar
Cinlenme Trans Bozukluğu
Olağan kimliğin yerini geçici olarak başka bir kimliğe bıraktığı, istemsiz ve istenmeyen trans episodlarıyla belirgin bir dissosiyatif bozukluktur. Kültürel bağlama duyarlı biçimde açıklıyoruz.
Trans Bozukluğu
İstemsiz biçimde bilinç durumunun daralması ve çevreden kopmayla belirgin, kültürel ya da dinsel uygulamaların dışında yaşanan bir dissosiyatif bozukluktur. Belirtilerini ve tedavisini açıklıyoruz.
Depersonalizasyon
Depersonalizasyon; kişinin kendi düşüncelerine, duygularına, bedenine ya da eylemlerine sanki dışarıdan bakıyormuş gibi bir kopukluk ve gerçek dışılık hissi yaşamasıdır; bu belirti depersonalizasyon derealizasyon bozukluğunun temelini oluşturur.
Ganser Sendromu
Ganser sendromu; en belirgin özelliği sorulan sorulara yaklaşık ya da apaçıktan saptıran cevaplar verilmesi olan, bilinç bulanıklığı ve bazı bedensel belirtilerin eşlik edebildiği nadir bir dissosiyatif tablodur.
Sık sorulan sorular
Yeme bozukluğu olan bir yakınıma nasıl yardımcı olabilirim?
1 yanıt
Tıkınırcasına yeme bozukluğu nedir, sadece çok yemek mi?
2 yanıt
Sağlıklı beslenme ile yeme bozukluğu arasındaki fark nedir?
1 yanıt
Bağımlılıktan kurtulan biri tekrar başlayabilir mi, nüks normal mi?
1 yanıt
Telefon ve sosyal medya bağımlılığı gerçek bir şey mi?
1 yanıt
Bir şeyin bağımlılık olup olmadığını nasıl anlarım?
1 yanıt
İl il Kısmi Dissosiyatif Kimlik Bozukluğu uzmanları
İlgili araçlar
Sağlık uyarısı
Bu içerik yalnızca genel bilgilendirme amaçlıdır; tıbbi tavsiye, tanı veya tedavi yerine geçmez. Belirtileriniz için bir ruh sağlığı uzmanına ya da hekime başvurun.
Acil risk (kendinize veya bir başkasına zarar) durumunda: 112 Acil Çağrı Merkezi · 182 SABİM Sağlık Danışma.